Nhà hát ca múa nhạc Việt Nam thành lập ngày 16 - 11 – 1951 tại bến Canh Nông, tỉnh Tuyên Quang, tiền thân là Đoàn Văn công nhân dân Trung ương, gồm các bộ phận chuyên môn: ca múa nhạc, kịch, chèo. Năm 1954, Tổ ca múa nhạc tách thành Đoàn ca vũ nhân dân Trung ương. Ngày 4 – 6 – 1957, Bác Hồ đổi tên là Đoàn ca múa Trung ương. Năm 1962, một bộ phận ca múa nhạc dân tộc phát triển lớn mạnh, hình thành Đoàn ca nhạc dân tộc Trung ương, bộ phận còn lại là Đoàn ca múa Trung ương. Năm 1964, Đoàn ca nhạc dân tộc, cùng Đoàn ca múa nhạc Trung ương nhập lại thành Nhà hát ca múa nhạc Việt Nam. Sang năm 1971, trước cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc, giành độc lập thống nhất đất nước, Nhà hát tách thành hai đoàn biểu diễn phục vụ:

- Đoàn ca múa Trung ương

- Đoàn ca nhạc dân tộc Trung ương.

Sau ngày thống nhất đất nước, năm 1979, hai đoàn nghệ thuật ca múa nhạc nhập lại thành Nhà hát ca múa nhạc Việt Nam. Năm 1986, Nhà hát tách Đoàn ca múa nhạc nhẹ thành Đoàn ca nhạc nhẹ Trung ương, có trụ sở hoạt động riêng, Đoàn ca múa nhạc dân tộc thành lập: Nhà hát ca múa nhạc Việt Nam. Những ngày hoạt động nghệ thuật từ năm 1951 đến năm 1965, Nhà hát ca múa nhạc Việt Nam xưa là Đoàn văn công nhân dân Trung ương, sau nhiều năm biến động liên tục về tổ chức, nhân sự, nhưng Nhà hát vẫn lớn mạnh, tổ chức hoạt động nghệ thuật phục vụ cách mạng, kháng chiến. Nhà hát là cái nôi nuôi dưỡng, đào tạo những nghệ sĩ tài năng của đất nước, sau này đạt nhiều giải thưởng lớn, nhiều danh hiệu cao quý do Nhà nước phong tặng.

Qua hơn nửa thế kỷ biểu diễn, phục vụ khán giả, Nhà hát là nơi hội tụ, toả sáng nhiều ngôi sao, tài năng nghệ thuật của nhiều thế hệ nghệ sĩ, góp phần xây dựng nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc. Công lao xây dựng Nhà hát của các thế hệ nghệ sĩ là tiềm năng trí tuệ, thể hiện trên hàng trăm tác phẩm ca múa nhạc nổi tiếng. Nhiều nghệ sĩ, tác giả đã đoạt nhiều giải thưởng lớn ở trong nước và quốc tế. Từ ngày thành lập đến nay, Nhà hát không ngừng lớn mạnh làm nên truyền thống nghệ thuật dân tộc được các thế hệ nghệ sĩ, diễn viên nâng nưu khơi dậy như ngọn đuốc truyền tay ngời sáng mãi.